15 yıl 3600 gün kıdem tazminatı ödenmezse ne olur?

Kıdem tazminatı, işçinin iş sözleşmesinin belirli koşullarla sona ermesi durumunda, işveren tarafından ödenmesi gereken yasal bir haktır. 15 yıl (3600 gün) prim ödeme gün sayısını dolduran bir işçi, işten ayrılma nedenine bağlı olarak kıdem tazminatına hak kazanabilir. Eğer işveren bu tazminatı ödemezse, işçi hukuki yollara başvurabilir ve çeşitli sonuçlarla karşılaşılır. İşte bu durumda yaşanabilecekler:

1. Kıdem Tazminatı Hakkının Koşulları

Öncelikle, 15 yıllık (3600 gün) çalışma süresi olan bir işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aşağıdaki koşulları sağlaması gerekir:

• En az 1 yıl aynı işveren yanında çalışmış olmak.
• İş sözleşmesinin, işçinin kusuru olmaksızın veya işçinin haklı nedenlerle (örneğin, sağlık sorunları, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışlar) feshedilmesi.
• Emeklilik, ölüm veya askerlik gibi durumlarda işten ayrılma.

Eğer bu koşullar sağlanmışsa ve işveren tazminatı ödemezse, işçi yasal haklarını arayabilir.

2. İşverenin Kıdem Tazminatı Ödememesi Durumunda İşçinin Yapabilecekleri

İşçi, kıdem tazminatı ödenmediğinde aşağıdaki adımları izleyebilir:

• İş mahkemesinde dava açmak: İşçi, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren 5 yıl içinde iş mahkemesine başvurarak tazminat talebinde bulunabilir. Bu dava, genellikle işçinin lehine sonuçlanır ve mahkeme, işvereni tazminatı ödemeye zorlar.
• İşçi alacaklarına yönelik icra takibi başlatmak: Mahkeme kararı sonrası işveren ödeme yapmazsa, işçi icra yoluyla alacağını tahsil edebilir. Bu, işverenin mallarına haciz konulmasına yol açabilir.
• Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile iletişime geçmek: Bazı durumlarda, işveren iflas etmiş veya ödeme güçlüğü çekiyorsa, işçi SGK'dan kıdem tazminatı için garanti fonundan yararlanabilir, ancak bu genellikle işverenin borç ödemez duruma düşmesiyle sınırlıdır.

3. İşveren Açısından Yasal Yaptırımlar

İşverenin kıdem tazminatını ödememesi, ciddi hukuki ve mali sonuçlar doğurabilir:

• Mahkeme kararıyla tazminatın ödenmesi zorunluluğu: Mahkeme, işvereni tazminatı ödemeye mahkum eder ve bu karara uyulmazsa, işveren icra yoluyla takip edilir.
• Faiz ve gecikme zammı ödeme yükümlülüğü: İşveren, tazminatı geciktirdiği için yasal faiz ve gecikme zammı ödemek zorunda kalır, bu da toplam borcu artırır.
• İdari para cezaları: İş Kanunu'na aykırı davranış nedeniyle işverene idari para cezaları uygulanabilir.
• İtibar kaybı: İşverenin, çalışanlarına karşı yükümlülüklerini yerine getirmemesi, itibarını zedeler ve gelecekte işçi bulmakta zorluk yaşayabilir.

4. Pratik Öneriler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

İşçilerin kıdem tazminatı taleplerinde başarılı olabilmeleri için şu noktalara dikkat etmeleri önerilir:

• Delil toplamak: Çalışma süresini, iş sözleşmesini, maaş bordrolarını ve işten ayrılma nedenini gösteren belgeleri saklamak.
• Hukuki destek almak: Bir iş avukatından yardım alarak dava sürecini yönetmek.
• Zamanında hareket etmek: Dava açma süresi olan 5 yıllık zamanaşımı süresini kaçırmamak.

Genel olarak, 15 yıllık kıdem tazminatı ödenmezse, işçi hukuki yollarla hakkını arayabilir ve işveren ciddi yaptırımlarla karşılaşabilir. Bu nedenle, hem işçilerin haklarını bilmeleri hem de işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmeleri önemlidir.